Katecheza Rodzinna 'Wokół Stołu'

Wolność I (9)

TEMAT: Od Abrahama do Mojżesza

CEL:

1. Zrozumienie przez dzieci, że Pan Jezus urodził się i żył w kulturze i religii Izraela.

2. Wprowadzenie do żydowskich korzeni naszej wiary

3. Poznanie przez dzieci: głównych Patriarchów Izraela (Abraham, Izaak, Jakub, Józef), w jaki sposób Izrael dostał się do Egiptu.

4. Przygotowanie do poznania historii wyzwolenia z niewoli Egipskiej.

Podczas Mszy Świętej ksiądz modli się słowami Pana Jezusa z Ostatniej Wieczerzy nad chlebem: „Bierzcie i jedzcie, to jest bowiem Ciało moje, które za was będzie wydane” oraz nad winem: „Bierzcie i pijcie z niego wszyscy, to jest bowiem kielich krwi mojej, (…) która za was będzie wylana”.

Pan Jezus obchodził Święto Paschy podczas Ostatniej Wieczerzy. Święto Paschy jest obchodzone na pamiątkę wyprowadzenia ludu Izraela z niewoli w Egipcie. Wydarzenia przejścia z niewoli w Egipcie do Ziemi Obiecanej wpłynęły na to w jaki sposób Izrael, Jezus (który był Żydem) oraz jak my wielbimy Boga. Aby zrozumieć Mszę Świętą musimy zapoznać się z tymi wydarzeniami.

Należy obejrzeć film „Książe Egiptu” i zwrócić uwagę na:

  • Spotkanie Mojżesza z Gorejącym Krzewem
  • 10 Plagę (ofiara baranka, pomazanie ościeży drzwi krwią baranka, przejście Anioła Śmierci, śmierć pierworodnych)
  • Otrzymanie 10 Przykazań

W jaki sposób Izrael znalazł się w niewoli w Egipcie?

Poniżej jest krótka historia…

 

Abraham

Izaak

Jakub

Józef

Mojżesz

Image

Abraham i Izaak

Bóg wzywa Abrahama, aby wyprowadził swą hebrajską rodzinę z Ur  do Kanaanu. On jest pierwszym,  z którym Bóg zawiera przymierze.
Syn Abrahama Izaak jest znakiem Bożego błogosławieństwa.

Powołanie Abrahama: Rdz 12:1-9
Przymierze: Rdz 15; 17:1-21
Test wierności: Rdz 22

Image
Jakub
Syn Izaaka, Jakub jest wojownikiem całe życie. Otrzymuje imię ‘Izrael’, czyli ‘mocowałeś się z Bogiem’:
Rdz 32:22-30 Jakub ma 12 synów.
Image
Józef
Józef, ulubiony syn Jakuba, jest sprzedany do niewoli przez swych zazdrosnych braci.
W Egipcie od pozycji niewolnika awansuje do bycia zaufanym sługą Faraona, władcy Egiptu. Rodzina Józefa przeprowadza się do Egiptu.
Historia Józefa: Rdz 37:2-36; 39-47
Image
Mojżesz
Od mile wiedzianych i honorowych gości Izraelici stają się mniejszością etniczną, uciskanymi niewolnikami w Egipcie.
Bóg wybiera Mojżesza, aby wyprowadził ich z niewoli.
Exodus jest ucieczką z Egiptu. Przymierze jest odnowione na Synaju. Mojżesz prowadzi lud Izraela do Ziemi Obiecanej, którą Bóg obiecał Abrahamowi.


KATECHEZA 6a

TEMAT: Droga do Wolności 1. Wydarzenia, które umożliwiły wyjście z niewoli do Wolności: Powołanie, Ofiara, 10 Przykazań

CEL:

  1. Zrozumienie przez dziecko że Pan Jezus urodził się w Izraelu w rodzinie żydowskiej i aby go w pełni poznać musimy również poznać elementy historii, kultury i tradycji żydowskiej
  2. Poznanie wydarzeń Wyjścia z niewoli: powołanie Mojżesza, 10ta Plaga, 10 Przykazań
  3. Zrozumienie, że historyczne wydarzenie wyprowadzenia z niewoli do „Ziemi Obiecanej” uobecnia się przez całe wieki we wszystkich pokoleniach a tym samym w naszym życiu. Zrozumienie koncepcji UOBECNIENIA , Memoriału
  4. Zrozumienie przez dzieci, że wydarzenia na drodze z niewoli do ziemi obiecanej miały wpływ na sposób i miejsce w jaki Izrael czcił Boga
  5. Na podstawie powołania Mojżesza, zrozumienie czym jest powołanie oraz jego ważności na drodze z niewoli do wolności (powołanie jest  rozeznaniem, kształtowaniem i używaniem talentów  i darów Bożych na służbę Bogu i innym)
  6. Zrozumienie przez dziecko, że składanie ofiary było w celu przede wszystkim komunii, często też ponadto miało charakter dziękczynny(eucharystia), na przykład za ocalone życie, lub wyprowadzenie z trudnej sytuacji.
  7. Zrozumienie, że aby być prawdziwie wolnym potrzebujemy Dobrego Pasterza, aby wskazał nam drogę, ale też PRAWO.

PRACA DZIECI I RODZICÓW:
Podczas ostatnich zajęć zrobiliśmy krok od przypowieści o Dobrym Pasterzu, która możemy odnaleźć w Piśmie Świętym, w kierunku liturgii. Dowiedzieliśmy się, że Dobry Pasterz wzywa nas w bardzo szczególne miejsce – do kościoła, gdzie jest obecny pod postacią chleba i wina.  Poznaliśmy również znaczenie niektórych z najważniejszych gestów podczas Mszy; gest mieszania wina z wodą i epiklezę.

W celu lepszego zrozumienia, co się dzieje podczas Mszy Świętej musimy poznać inne wydarzenia, które opisane są w Piśmie Świętym. Obejrzeliście w domu film "Książę Egiptu", który opowiada nam, jak wielkie rzeczy Bóg uczynił dla ludzi, uwalniając ich z niewoli i prowadząc ich do ziemi obiecanej. Możemy przeczytać o tych wydarzeniach w Piśmie Świętym w Księdze Wyjścia.
( W ciągu nie więcej niż 10 minut porozmawiaj z dziećmi o najważniejszych wydarzeniach z filmu).

Dlaczego te wydarzenia są ważne?

Wydarzenia, które miały miejsce ponad trzy tysiące lat temu są ważne dla nas, ponieważ jeśli Bóg uczynił cos w przeszłości to uobecnia się to przez całe wieki we wszystkich pokoleniach. Wydarzenia wyjścia z niewoli są w szczególny sposób uobecnione w naszym życiu.

Image

Zdarzenia te są również ważne, ponieważ wpłynęły na sposób w jaki Maryja, Józef i Pan Jezus czcili Boga. One również kształtują sens i wpływają na sposób w jaki  wielbimy Boga.

Dlaczego czcimy Boga? W jaki sposób wielbimy Boga?

Przez uwielbienie i cześć odpowiadamy na bezwarunkową Bożą miłość w naszym życiu, pragniemy zachować bliskość relacji z Bogiem.

Co należy robić, aby utrzymać związek z kimś, kto bardzo troszczy się o nas?
(Chcemy spędzić jak najwięcej czasu  razem z ta osobą, rozmawiać z nią, słuchać jej; być jej pomocnym; chcemy jeść wspólne posiłki, spotykać się z nią w restauracji, kawiarni; chcemy czytać jej listy)
Dzisiaj popatrzymy na trzy wydarzenia, które miały miejsce na drodze z niewoli do Ziemi Obiecanej.

  • Połóż puzzle NIEWOLA, WOLNOŚĆ oraz, DROGA z Niewoli do Wolności.
Image
Image
Image

Jakie są trzy ważne wydarzenia, które pomogły ludziom opuścić niewolę i być prawdziwie wolnymi w Ziemi Obiecanej?

Czy Izrael opuściłby kiedykolwiek niewolę gdyby Mojżesz nie usłyszał głosu Boga w gorejącym krzewie wołającego: Mojżeszu, Mojżeszu (Wiemy, że Dobry Pasterz woła nas po imieniu cały czas, ale  jest tak trudno usłyszeć jego głos). Mojżesz usłyszał wołanie Boga i odpowiedział na niego. Wątpił, że jest zdolny do wyprowadzenia ludzi z niewoli. Ale z Bogiem wszystko jest możliwe. Bóg dał mu dary i talenty, aby mógł dokonać tego do czego powołał go Bóg. Bóg był z nim cały czas.

Właśnie powołaniem nazywamy proces rozeznawania, kształtowania i używania talentów i darów Bożych na służbę Bogu i ludziom. Powołanie wymaga ciągłego słuchania głosu Boga oraz podążania za nim.

  • Połóż puzzle POWOŁANIE.
Image
Image
Image
Image

Jakie następne wydarzenie przyczyniło się do wyjścia Izraela z niewoli?

Ofiara baranka; krew baranka, którą posmarowane były odrzwia zatrzymała Anioła Śmierci, uratowała życie pierworodnych, i uczyniła lud Izraela wolnym!

  • Połóż puzzle OFIARA.
Image
Image
Image
Image

Jakie trzecie wydarzenie pomogło ludowi Izraela cieszyć się prawdziwą wolnością w Ziemi Obiecanej?

Otrzymanie 10 przykazań - 10 sposobów na wolność.
Czy wolnością jest robienie tego co nam się tylko podoba?

Jeżeli myślisz, że „tak” to wyobraź sobie, że ktoś wsiada do samochodu i jedzie tak jak mu się tylko podoba: raz po prawej stronie, raz po lewej, wężykiem, po chodniku itd. Co się stanie w konsekwencji? Bedzie wypadek, ktoś będzie cierpiał, ktoś może zostanie zabity, a inny zostanie kaleką na całe życie. Musimy przestrzegać praw drogowych, aby każdy miał wolność do bycia bezpiecznym na drodze.
Nasza wolność jest ograniczona wolnością drugiego człowieka. Granice  wyznacza prawo. Mieliśmy przykład jak ważne jest prawo drogowe.
Aby lud Izraela był prawdziwie wolny, Bóg dał im prawo.
Aby każdy miał wolność do życia, Bóg zakazuje zabijania…

  • Połóż puzzle 10 PRZYKAZAŃ
Image
Image
Image
Image


KATECHEZA 6b

TEMAT: Powołanie

CEL:
1. Zrozumienie, że powołanie jest ciągłym rozeznaniem, kształtowaniem i używaniem talentów i darów Bożych na służbę Bogu i innym. Wymaga ono ciągłego słuchania głosu Boga. Jest odpowiedzią na przykazanie, które dał Bóg pierwszym ludziom (które można znaleźć na pierwszych stronach Biblii w Księdze Rodzaju 1): „…czyńcie sobie ziemię poddaną…”
2. Zrozumienie, że powołanie jest pierwszym krokiem do wyjścia z wszelkiej niewoli.
3. Zrozumienie, na podstawie Historii Stworzenia, że być stworzonym na obraz i podobieństwo Boga oznacza między innymi, spełnianie się (bycie szczęśliwym) poprzez kontynuację stworzenia, poprzez pracę, która jest darem dla Boga i ludzkości, poprzez służbę.
4. Zrozumienie, nasza praca ma dwa cele:
o Rozeznanie i kształtowanie talentów, darów, które dał nam Bóg (miłość do Boga i do siebie ze względu na wartości jakie mamy w Bogu)
o Służba Bogu i ludziom (miłość do Boga i do bliźniego – kontynuacja dzieła stworzenia)
4. Zrozumienie, że mimo tego, że w dzisiejszych czasach niewolnictwo jest nielegalne, istnieją osoby “zniewolone”, które nie potrafią się troszczyć o siebie, innych i Boga, które zaniedbują swoje obowiązki oraz budowanie relacji z Bogiem i bliźnimi.
5. Utrwalenie historii powołania Mojżesza.


PRACA DZIECI I RODZICÓW:

Powołanie jest ciągłym rozeznaniem, kształtowaniem i używaniem talentów i darów Bożych na służbę Bogu i innym. Wymaga ono ciągłego słuchania głosu Boga.
Jest odpowiedzią na przykazanie, które dał Bóg pierwszym ludziom (które można znaleźć na pierwszych stronach Biblii w Księdze Rodzaju 1:28); >Bóg im pobłogosławił, mówiąc do nich: „Bądźcie płodni i rozmnażajcie się, abyście zaludnili ziemię i uczynili ją sobie poddaną..”<*


*Czynić sobie ziemię poddaną – znaczy kontynuować dzieło stworzenia, tworzyć, pracować, aby ciągle „tworzona” ziemia „służyła” ludziom.


Zadanie1:

Oglądamy ppt. „Stworzenie” zwracając uwagę, że pod koniec każdego dnia pracy Bóg wyraził swoje zadowolenie słowami (zaznaczonymi na czerwono):

BYŁO TO DOBRE
Image
Image
Image
Image
Image
Image
Image
Image
Image
Image
Rozmawiamy z dziećmi odpowiadając na następujące pytania:
1. Co Bóg robił przez sześć (6) dni? (tworzył, pracował, powierzył to co stworzył ludziom)
2. Jak myślisz jak się Bóg czuł pod koniec każdego dnia widząc, że to co zrobił
było dobre
(miał satysfakcję, był szczęśliwy)
3. Co wiemy o Bogu z historii o Stworzeniu? (praca przynosiła mu zadowolenie, była źródłem szczęścia,)
4. Co, między innymi, oznacza to, że Bóg stworzył człowieka „na swój obraz”? (praca przynosi nam zadowolenie , jest naszym źródłem szczęścia)
5. Bóg powiedział: „Uczyńmy człowieka na Nasz obraz, podobnego Nam”. Bóg mówi o sobie w liczbie mnogiej, jak myślisz dlaczego? (jest Trójcą, komunią trzech osób: Ojciec, Syn i Duch Święty)
6. Bóg pracował/ tworzył będąc w relacji. Co to oznacza dla nas stworzonych „na jego obraz”? (my też będziemy szczęśliwi gdy będziemy pracować, kontynuować jego dzieło w komunii z Bogiem i z innymi,)
7. Czy pamiętasz, kogo posłał Bóg do pomocy Mojżeszowi?
8. W języku Hebrajskim (jest to język narodu Izraelskiego) istnieje jedno słowo, które ma dwa znaczenia PRACA i CZCZENIE BOGA. Jak myślisz, dlaczego?
9. Co Bóg robił dnia siódmego? Co to oznacza dla nas stworzonych „na jego obraz”?


Zadanie 2:

- Dzieci wybierają jeden dzień z historii stworzenia i ilustrują i opisują pracę Boga w ten dzień, podpisując swój rysunek np.: DZIEŃ 5 oraz BYŁO TO DOBRE

- Dzieci wraz z pomocą rodziców próbują rozeznać i spisać talenty i dary, które otrzymały od Boga
- Dzieci wybierają jeden dzień ze swojego życia, ilustrują i opisują jaki talent/ talenty kształtowali tego dnia, podpisując swój rysunek DATA oraz BYŁO TO DOBRE

- Dzieci wybierają jeden dzień ze swojego życia, ilustrują i opisują pracę którą wykonali w służbie Bogu i ludziom (np. zmywanie, sprzątanie, malowanie, odwiedzenie chorego, itp.) podpisując ten rysunek DATA oraz BYŁO TO DOBRE

Uwaga: nie chodzi tu tylko o „dobre uczynki”, chodzi tu o godną pracę, również płatną
- Dzieci wybierają jeden dzień odpoczynku, ilustrują go i opisują.


Zadanie 3:

Czytamy i rozważamy Powołanie Mojżesza:

Powołanie

Słuchanie głosu Boga – Dialog z Bogiem

Wyj 3: 1-15
Narrator: Gdy Mojżesz pasał owce swego teścia, zaprowadził pewnego razu owce w głąb pustyni i przyszedł do góry Bożej Horeb. Wtedy ukazał mu się Anioł Pański w płomieniu ognia, ze środka krzewu. Mojżesz widział jak krzew płonął ogniem, a nie spłonął od niego. Zawołał Bóg do niego ze środka krzewu:
Bóg: Mojżeszu! Mojżeszu!
Mojżesz: Oto jestem
Bóg: Nie zbliżaj się tu! Zdejm sandały z nóg, gdyż miejsce, na którym stoisz jest ziemią świętą.

1. Jak myślisz, dlaczego Bóg poprosił Mojżesza by zdjął sandały?
2. My nie zdejmujemy naszych butów, kiedy modlimy się w domu lub w kościele. Jaką postawę powinniśmy przyjąć kiedy rozmawiamy z Bogiem?

Bóg: Jestem Bogiem ojca twego, Bogiem Abrahama, Bogiem Izaaka, Bogiem Jakuba.

3. Abraham żył 700 lat przed Mojżeszem. Bóg powiedział „Jestem Bogiem…” Czy Bóg nie powinien powiedzieć “Byłem Bogiem Abrahama, Izaaka I Jakuba”? Jak myślisz, dlaczego Bóg powiedział “Jestem”?

Bóg: Dosyć napatrzyłem się na udrękę ludu mego w Egipcie i nasłuchałem się narzekań jego na ciemiężców, znam więc jego uciemiężenie.

Bóg: Zstąpiłem, aby go wyrwać z ręki Egiptu i wyprowadzić z tej ziemi do ziemi żyznej i przestronnej, do ziemi, która opływa w mleko i miód. Idź przeto teraz, oto posyłam cię do faraona, i wyprowadź mój lud, Izraelitów, z Egiptu.
Narrator: A Mojżesz odrzekł Bogu:

Mojżesz: Kimże ja jestem, bym miał iść do faraona i wyprowadzić Izraelitów z Egiptu?

4. Jak myślisz, dlaczego Bóg wybrał Mojżesza, aby wyprowadził naród Izraela z niewoli ? W jakie talenty, dary Bóg wyposażył Mojżesza?
5. Jak były one kształtowane?
6. W jakie talenty wyposażył cię Bóg? Kim chciałbyś zostać, kiedy dorośniesz?
Jak rozwijasz swoje talenty? Czy uczysz się rzetelnie w szkole i w domu?
Jak myślisz co by Bóg powiedział do ciebie, gdybyś spotkał/spotkała go pod postacią Płonącego Krzewu?
7. Czym jest “powołanie”?
8. Co to jest niewola? Czy znasz jakiś “niewolników”?

Narrator: A On powiedział:
Bóg: Ja będę z Tobą
Mojżesz: Lecz gdy mnie zapytają, jakie jest Jego imię, to cóż im mam powiedzieć?

Bóg: JESTEM, KTÓRY JESTEM.
Tak powiesz synom Izraela: JESTEM posłał mnie do was.
Mojżesz: Wybacz, Panie, ale ja nie jestem wymowny, od wczoraj i przedwczoraj, a nawet od czasu, gdy przemawiasz do Twego sługi. Ociężały usta moje i język mój zesztywniał.

Bóg: Kto dał człowiekowi usta? Kto czyni go niemym albo głuchym, widzącym albo niewidomym, czyż nie Ja, Pan? Przeto idź, a Ja będę przy ustach twoich i pouczę cię, co masz mówić.
Księga Wyjścia 4: 10-17
Narrator: Lecz Mojżesz rzekł:
Mojżesz: Wybacz, Panie, ale poślij kogo innego.
Narrator: I rozgniewał się Pan na Mojżesza, mówiąc:
Bóg: Czyż nie masz brata twego Aarona, lewity? Wiem, że on ma łatwość przemawiania. Ty będziesz mówił do niego i przekażesz te słowa w jego usta.
Ja zaś będę przy ustach twoich i jego, i pouczę was, co winniście czynić. Zamiast ciebie on będzie mówić do ludu, on będzie dla ciebie ustami, a ty będziesz dla niego jakby Bogiem. A laskę tę weź do ręki, bo nią masz dokonać znaków.

9. Mojżesz kilkakrotnie prosił by Bóg posłał kogoś innego. Jak myślisz dlaczego?
10. Mojżesz wątpił w swoje możliwości rozmawiania z faraonem.
Co mu odpowiedział Bóg?
Czy ty też wątpisz w swoje możliwości?
11. Czy znasz przepis na pewność siebie?


Odpowiedzi:


3. Bóg i Wieczność są poza chronologicznym czasem
4. Mojżesz był wychowany w wolności.
5. Mojżesz otrzymał doskonałe wykształcenie na dworze faraona.
7. Powołanie jest słuchaniem głosu Boga i podążaniem za nim. Jest to ciągły proces rozeznawania, kształtowania i używania talentów i darów Bożych na służbę Bogu i innym.
Powołanie jest odpowiedzią na przykazanie, które dał Bóg pierwszym ludziom (które można znaleźć na pierwszych stronach Biblii w Księdze Rodzaju 1:28); >Bóg im pobłogosławił, mówiąc do nich:„Bądźcie płodni i rozmnażajcie się, abyście zaludnili ziemię i uczynili ją sobie poddaną..”<*

*Czynić sobie ziemię poddaną”– znaczy kontynuować dzieło stworzenia, tworzyć, pracować, aby ciągle „tworzona” ziemia „służyła” ludziom.
Bóg wyposaża każdego człowieka w talenty, dary aby kontynuował jego dzieło stworzenia.

Nasza praca ma dwa cele:
I. Rozeznanie i kształtowanie talentów, darów, które dał nam Bóg (miłość do Boga i do siebie ze względu na wartości jakie mamy w Bogu)
II. Służba Bogu i ludziom (miłość do Boga i do bliźniego – kontynuacja dzieła stworzenia)


8. Niewolnictwo jest nielegalne w dzisiejszych czasach. Możemy natomiast powiedzieć, że istnieją osoby “zniewolone”, które nie potrafią się troszczyć o siebie, innych i Boga, które zaniedbują swoje obowiązki oraz budowanie relacji z Bogiem i rodziną, które spędzają zbyt dużo czasu przed telewizorem, serfując internet, grając w gry komputerowe…
10. Bóg mu odpowiedział:
• Ja będę z tobą
• To Bóg daje dar mowy, usta oraz wszystko czego Mojżesz może potrzebować
• Bóg pośle Aarona (innych, by go wsparli w potrzebie)
11. Ciągły dialog z Bogiem (modlitwa) pomaga nam mieć pewność siebie w Bogu, w opieraniu się na Jego ciągłej obecności, na Jego darach oraz na pomocy innych.


KATECHEZA 6c

TEMAT: Ofiara, Część 1

CEL:

1. Zrozumienie przez dziecko, że składanie ofiary było w celu przede wszystkim komunii, często też ponadto miało charakter dziękczynny (eucharystia), na przykład za ocalone życie, lub wyprowadzenie z trudnej sytuacji.
2. Zrozumienie koncepcji UOBECNIENIA, Memoriału

Żydowski świąteczny posiłek związany był ze złożeniem ofiary.
o Jaki był jej cel?
Celem złożenia ofiary była zawsze komunia z Bogiem oraz komunia pomiędzy ludźmi.
Komunia jest relacją, w której strony stają się bezinteresownym darem dla siebie nawzajem w celu zjednoczenia się oraz ustanowienia trwałego związku duchowego. Pieczęcią komunii jest ofiara. Komunia: kom – łac. z, unia- jedność, komunia – zjednoczenie, związek
Relacja Dobrego Pasterza z owcami jest przykładem komunii. Dobry Pasterz daje całe swoje życie dla owiec…
W dawnych czasach, plemiona, które walczyły ze sobą, a chciały się pogodzić, składały zwykle ofiarę z baranka jako pieczęć ich komunii, aby się zjednoczyć - żyć w komunii. Wodzowie najpierw dziękowali Bogu uobecnieając wszystko co Bóg uczynił dla nich w przeszłości i co uczyni w przyszłości, a następnie trzymając baranka za przednie i tylne nogi „łamali” go, po czym przechodząc się w jego krwi mówili: „Niechaj się stanie z nami jak z tym barankiem jeżeli złamiemy komunię”. Baranka gotowano i wszyscy członkowie obu plemion spożywali go na znak komunii.

Komunia z Bogiem i pomiędzy ludźmi była ustanowiona i świętowana.

Image
Dziękczynienie (po Grecku - eucharistia)

Dodatkowym celem składania ofiary poza komunią  było dziękczynienie za życie, za wybawienie od śmierci, śmiertelnej choroby, trudnej sytuacji lub od wrogów.

Image
  • Co było najważniejsze podczas rytuału ofiarnego?
  • Uobecnienie (Anamneza, Memoriał) Uobecnienie, w wieczystym „teraz”, tego co Bóg zrobił dla ludzi w przeszłości i co zrobi w przyszłości.

Uobecnienie procesu zbawczej działalności– w jaki sposób Bóg wybawił osobę.

Co to znaczy “dzień pamiętny”, “memoriał”, “uobecnienie”, “anamneza”, lub “robienie czegoś na pamiątkę”?

Żeby to zrozumieć, musimy sobie przypomnieć, że dla Boga nie istnieje chronologiczny czas. „Jestem Bogiem Abrahama, Izaaka, Jakuba”.

Podczas świętowania memoriału - dnia pamiętnego, kiedy wierzący przypominają sobie fakty z przeszłości, wkraczają oni w przeszłość nie tylko myślą, ale  w jakimś sensie wkraczają w rzeczywistość tego co się stało w przeszłości. Rytuał memoriału (robienia czegoś na pamiątkę) jest wypełniony rzeczywistością tego co świętuje. Memoriał wymaga od wierzących jakby uczestniczenia w pierwotnym wydarzeniu. Wybawienie z opresji oraz dająca życie miłość Boża zostają uobecnione jako pozbawione czasu, wieczyste wydarzenie.